Merkez Bankası enflasyondaki yükselişin sebeplerini açıkladı

TCMB enflasyon değerlendirmesinde tüketen toplum senelik enflasyonundaki çoğalışın alt öbekler geneline yayılırken bu gelişmeye en belirgin katkının başta besin olmak suretiyle enerji ve hizmet öbeklerinden bulunduğu açıklandı.

Türkiye Cumhuriyet (ulusal egemenlik) Merkez Bankası (TCMB) Nisan ayı enflasyon değerlendirmesinde besin, enerji ve hizmet gruplarına değindi. Değerlendirmede, “Tüketen toplum tutarları Nisan ayında yüzde 7,25 oranında artmış, senelik enflasyon 8,83 puan yükselişle yüzde 69,97 olarak gerçekleşti. Internasyonal emtia tutarları ile hazırlık sorunları tüketen toplum tutarları üstünde baskı yapmaya devam etti. Bu zamanda, tüketen toplum senelik enflasyonundaki artma alt öbekler geneline yayılırken bu gelişmeye en belirgin yardım başta besin olmak suretiyle enerji ve hizmet öbeklerinden geldi. Besin öbeğinde senelik enflasyondaki artış alt kalemler genelinde devam etmiş, bundan önceki ay yataya yakın seyreden taze meyve ve sebze tutarları bu zamanda yüksek artma sergiledi” denildi.

Değerlendirmeye bakılırsa, enerji enflasyonu, naturel gaz ve örgüt suyu benzer biçimde yönetilen/yönlendirilen kalemlerdeki gelişmeler öncülüğünde mühim seviyede artma kaydetti. Bu zamanda, hizmet öbeğinde senelik enflasyon alt öbekler genelinde artmış, enerji ve besin fiyatlarındaki görünüşe paralel olarak ulaşım ve lokanta-otel öne çıkan öbekler olmaya devam etti. Temel mal öbeğinde senelik enflasyon dayanıklı mallarda yükselirken öteki alt gruplarda geriledi. Belli yapıtlara uygulanan KDV indiriminin fiyatlara yansıdığı gözlenmiş, bu gelişme öteki temel mal öbeğinde tutarları pozitif etkiledi. Internasyonal emtia fiyatlarında sürdüren yüksek yolculuk, vatan içi enerji fiyatlarındaki artmalar ve hazırlık zincirlerindeki arızalar sonucunda üretici fiyatlarındaki artış sürdü. Bu görünüş aşşagıda, B ve C göstergelerinin senelik enflasyonları artmaya devam etti.

##$HABER_1473807$##

Nisan ayında tüketen toplum tutarları yüzde 7,25 oranında yükselmiş ve senelik enflasyon 8,83 puan artarak yüzde 69,97 oldu. Alt grupların senelik tüketen toplum enflasyonuna yardımları incelendiğinde, bundan önceki aya bakılırsa besin, enerji, hizmet, temel mal ve alkol-tütün ile altın gruplarının yardımları sırasıyla 4,65; 1,62; 1,48; 0,91 ve 0,17 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, aylık artma evvelki aya kıyasla B endeksinde yükselirken, C endeksinde bir oran düşüş kaydetti. Aylık fiyat artmaları, B endeksini oluşturan hizmet ve işlenmiş besin öbeklerinde yükselirken, temel mal öbeğinde bir oran yavaşladı. Hizmet tutarları Nisan ayında yüzde 4,74 oranında yükselmiş, topluluk senelik enflasyonu 5,46 puan çoğalışla yüzde 42,18 düzeyine ulaştı. Senelik enflasyon bütün alt gruplarda yükselirken, ulaşım hizmetleri ve lokanta otel öbeğindeki artmalar daha belirgin oldu. Akaryakıt fiyatlarındaki birikimli artmalar ulaşım hizmetlerindeki görünüşü negatif etkilemeye devam etmiş, fiyatların yüzde 11,35 oranında fazlalaşmasıyla topluluk senelik enflasyonu yüzde 78 oranına terfi etti.

Ulaşım öbeğinde lüzum şehirlerarası gerekse kent içi yolcu taşımacılığında yüksek oranda artmalar gözlenmiştir. Girdi maliyetlerinin negatif etkilediği bir öteki sektör lokanta-otel olmuş, yiyecek hizmetleri öncülüğünde fiyatların yüzde 6,95 fazlalaşmasıyla topluluk senelik enflasyonu yüzde 69,26 olarak gerçekleşti.

Mevsim aralıklarında etkilerden arındırılmış verilerle incelendiğinde, kirada aylık artışların yatay seyrini Nisan ayında koruduğu gözlendi. Temel mal senelik enflasyonu Nisan ayında 2,39 puanlık yükselişle yüzde 61,58 düzeyine ulaştı. Bu zamanda, senelik enflasyon dayanıklı mal öbeğinde yükselirken, öteki alt gruplarda geriledi. Dayanıklı mal tutarları (altın dahil) Nisan ayında yüzde 5,11 oranında artmış, bu gelişmede mobilya tutarları yüzde 12,18 oranında çoğalışla öne çıkarken, araç (yüzde 4,12) ve beyaz eşya (yüzde 4,22) fiyatlarında da artış kayıp edildi.

Bu gelişmelerle dayanıklı kullanım mallarında senelik enflasyon yüzde 74,62 düzeyine ulaştı. Öteki temel mal öbeğinde, konutun bakım-onarımı, eğlence-kültür ve konut hakkında ürünlerdeki fiyat artmaları öne çıkarken, temel sağlık yapıtlarında KDV oranının yüzde 18’den yüzde 8’e düşürülmesi topluluk enflasyonunu sınırladı. Giyim ve ayakkabı da denilen kundura öbeğinde aylık fiyat artması (yüzde 7,02) bundan önceki senenin bir oran aşşagıda gerçekleşmiş, senelik enflasyon Nisan ayında 0,79 puan düşüşle yüzde 25,75 oldu.

Enerji tutarları Nisan ayında yüzde 7,62 oranında artmış, topluluk senelik enflasyonu 15,26 puanlık yükselişle yüzde 118,20 oldu. Yönetilen ve yönlendirilen kalemlerden naturel gaz ve örgüt suyu tutarları sırasıyla yüzde 27,92 ve 14,22 oranlarında yükselerek bu gelişmede temel belirleyici oldu. Bu zamanda akaryakıt, katı yakıt ve tüp gaz fiyatlarındaki artmalar devam etti. Besin ve alkolsüz meşrubat tutarları Nisan ayında yüzde 13,38 oranında artmış, topluluk senelik enflasyonu 18,77 puan yükselerek yüzde 89,10 düzeyine ulaştı.

Internasyonal tarımsal emtia fiyatlarındaki yüksek seviyeler, negatif hava şartları ve çoğalan girdi maliyetleri sektör üstünde baskı oluşturmuştur. Bu gelişmeler sonucunda genele yayılan fiyat artmaları gerçekleşirken senelik enflasyon işlenmemiş gıdada yüzde 100,67, işlenmiş gıdada yüzde 78,09 oldu. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, işlenmemiş gıdada taze meyve ve sebze fiyatlarının mühim seviyede arttığına im etti.

Öteki işlenmemiş besin alt öbeğinde, yem fiyatlarından negatif etkilenen kırmızı ve beyaz et, referans fiyat tertibinin etkilediği sütün beraber patates ve pirinç yüksek fiyat artışlarıyla öne çıktı. İşlenmemiş besin kalemlerindeki yüksek fiyat artmaları bağlantılı işlenmiş besin kalemlerini de negatif etkiledi. Bu toplulukta, ekmek ve tahıllar kaleminde fiyatların yüzde 6,30 oranında fazlalaşmasıyla alt kalem senelik enflasyonu yüzde 85,81 oldu.

Öteki işlenmiş besin kalemleri içinde peynir ve öteki süt yapıtları, şeker ve şekerle bağlantılı yapıtlar, katı ve sıvı yağlar, alkolsüz meşrubatlar ve et yapıtlarındaki yüksek fiyat artmaları dikkat çekti. Içkili meşrubatlar ve tütün yapıtları tutarları Nisan ayında yüzde 4,02 oranında artmış, senelik enflasyon yüzde 56,38 düzeyine terfi etti.

Bu gelişmede, Mart ayında sigara fiyatlarında üretici firmalar kaynaklı meydana getirilen çoğalışın sarkan tesirleri seyredildi. Vatan içi üretici tutarları Nisan ayında yüzde 7,67 oranında artmış, senelik enflasyon 6,85 puan yükselişle yüzde 121,82 oldu. Emtia fiyatlarındaki yüksek seviyeler, hazırlık zincirlerindeki arızalar ve vatan içi enerji maliyetlerindeki artmalar üretici fiyatlarını negatif etkilemeye devam etti. Ana endüstri gruplarına bakılırsa incelendiğinde, senelik enflasyon ara mallarında yataya yakın izlerken öteki alt gruplarda terfi etti. Fiyat artmaları alt kalemler geneline yayılırken, kömür ve linyit, ham petrol-doğal gaz, ab da diyebileceğimiz su ve suyun arıtılması, elektrik, inşaat sektörü ile bağlantılı olan metalik olmayan mineral yapıtlar, besin yapıtları, basım-kayıt hizmetleri ile mobilya ve ağaç yapıtlarındaki artmalar öne çıktı.



Etiketler

DİĞER HABERLER

YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Instagram

GÜNDEM HABERLERİ