Neden ilkbaharı yaşamadan yaza geçiyoruz? ‘Bu yıl ‘La Nina’ çok güçlü’

class=”medyanet-inline-adv”>

İklim farklılığı ve pek oldukça etken sebebiyle meteorolojik ezberlerimiz hemen hemen bozuldu. Hatırlarsanız hepimize ilkokulda öğretilen bir kalıp vardı; Türkiye’de bir hayli bölgede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlı geçer. Ancak son yıllarda meteorolojik olarak yaşananlar bütün ezberleri bozuyor benzer biçimde…

Son bir-iki senedir güzü tam yaşamadan kış mevsimine, kış mevsiminden de yaza geçiyoruz. Bu yıl da husus pek değişmedi ve güneş, ilkbaharda yüzünü hemen hemen göstermedi.

Mesela bu yıl Mart, bahar ayı olmasına karşın kışı asla aratmadı. Nisan ayıyla beraber Türkiye genelinde hava sıcaklıklarının fazlalaşması bekleniyordu fakat o şekilde olmadı.

Kısa mesafelerle sıcak ve soğuk hava dalgaları tesirini sürdürmeye devam etti. Ayrıca Nisan ayı normalden daha ılık geçti. Mayıs da şaşırtmadı ve montlar bir türlü rafa kalkmadı/kalkmıyor. Hâlâ yağmurlar görülüyor ve ikazlar yapılıyor.

KIŞ SICAKTI, MART SOĞUKTU

class=”medyanet-inline-adv”>

‘Bu yıl uzun soluklu şimal akımların tesirinde kaldık’

Mevzuyla görüşlerine başvurduğum Meteoroloji Mühendisleri Odası Başkanı Fırat Çukurçayır, “Bu yıl ülkemizin uzun soluklu kuzeyli akımların tesiri aşşagıda kalması sebebiyle soğuk havalar yaşadık” diye açıkladı ve şu detayları paylaştı:

– Ilk olarak memleketimiz genelinde yaşanmış olan kış mevsiminin Meteoroloji Genel Müdürlüğü kayıtlarına nazaran yaşanmış olan en sıcak 17’inci kış bulunduğunu anımsatmak isterim. İnsanlarımızda Mart ayı İlkbahar mevsiminin ilk ayı olmasına karşın kış mevsimine dâhilmiş benzer biçimde bir yanılma sebebiyle yalnız Mart ayı özelinden hareket ederek, kış mevsimin sert geçmiş olduğu anlaması oluştu.

– Oysa Mart ayının 1991-2020 yılları arasındaki uzun seneler averaj ısı kıymeti 7.8 derecedir. 2022 Mart ayında averaj ısı ise uzun seneler averaj sıcaklığın 3.7 aşama daha aşşagıda olmak suretiyle 4.1 aşama oldu. Bu değerler kıyaslandığı süre 1987 yılından günümüze kadar olan zamanda en soğuk ikinci Mart ayı yaşandı.

– Ek olarak bu yıl ülkemizin uzun soluklu kuzeyli akımların tesiri aşşagıda kalması sebebiyle hem Balkanlardan hem de Ukrayna ve Rusya üstünden gelen soğuk hava ve buna asılı cephe sistemlerinin tesiri aşşagıda kaldık.

class=”medyanet-inline-adv”>

Meteoroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Itimat Özdemir de Şubat ayının son haftasında kutup kökenli soğuk hava kar yağışının güçlü bulunduğunu ve Mart’ın da bundan dolayı soğuk geçtiğinin altını çizerek, şu cümleleri kullandı:

Neden ilkbaharı yaşamadan yaza geçiyoruz ‘Bu yıl La Nina çok güçlü’

“Bu yıl Mart süresince soğuk hava ve kalabalık kar yağışı, şahsını iyiden iyiye hissettirdi. Mart ayının son haftasında Afrika kökenli sıcak hava dalgası güçlü oldu fakat çok da fazla uzun sürmedi. Nisan’da da Türkiye genelinde sıcaklıklarının fazlalaşması bekleniyordu fakat olmadı. Nisan normalden daha ılık geçti. Özetle bahar mevsiminde negatif hava şartları etkin bir halde şahsını gösterdi. Bu yüzden pek çok bahar havası yaşanmadı”

‘MAYIS’IN NORMALDEN SOĞUK VE YAĞIŞLI GEÇECEĞİ BEKLENİYOR’

class=”medyanet-inline-adv”>

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün ısı analizi raporlarına nazaran, 2021 yılı mayıs ayı son 50 senenin en sıcak mayıs ayı olarak açıklanmıştı.

Bu yıl Nisan ve Mayıs aylarına gördüğümüzde ise güneşli gün yaşadığımız gün sayısı oldukça azca. Mayıs ayının ortalarına azca bir süre kaldı ve hâlâ yağmurlar görülüyor, ikazlar yapılıyor.

Husus bu şekilde olunca da şu sual düşünceye geliyor; ‘Bu yıl yaşanmış olan Mayıs ayını geçen yılla kıyasladığımızda şimdilik neler söylenebilir?’

Dr. Itimat Özdemir “Mayıs ayında gün içinde devletimizde iki değişik hava güçlü oluyor. Gündüzleri gündüz vakitlerinde sıcaklıklar 17-21 derecelere yükselirken güneşin batışıyla beraber ve rüzgârın etkisiyle ısı 9 ila 13 derecelere kadar düşüyor” diye açıkladı ve şu cümleleri kullandı:

“Mayıs ayının son haftasına kadar serin havanın devam etme ihtimali var. Bu yüzden şimdilik Mayıs’ın normallerden soğuk ve mekan mekan yağışlı geçeceği, ısı dalgalanmalarının ise çoğunlukla devam edeceği tahmin ediliyor. Ayrıca denizlerimizdeki ab da diyebileceğimiz su sıcaklıklarının da normalden düşük oldukları gözleniyor.”

İLKBAHARDA GÖRÜLEN YAĞIŞLAR NORMAL Mİ?

class=”medyanet-inline-adv”>

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün raporuna nazaran, bir önceki sene Mayıs ayında yağışların normaline nazaran yüzde 56 azaldığı açıklanmıştı. Bu yıl da ilkbahar aylarında yağışlar gördük. Ayrıca can çekişen barajlarda taşma tehlikesi bile yaşandı. Peki bu yılki yağışlar düzgüsel mi?

Fırat Çukurçayır, hem Nisan hem de Mayıs ayında gördüğümüz yağışların ülkemizi etkisi altına alan hava kütleleri ve buna asılı cephe sistemlerinin bir karar bulunduğunu söylemiş oldu ve ekledi:

– 2022 Mart ayında uzun seneler averajına nazaran başta Trakya, Marmara ve Ege alanları olmak suretiyle yurdumuzun büyük bir bölümünde normallerinin aşşagıda yağış aldığımızı görebiliriz. Nisan ve Mayıs aylarında yağışlar gördük. Fakat bu tarz şeyleri yorumlamak amacıyla şu an çabuk. 

class=”medyanet-inline-adv”>

– Ancak şunun altını çizmekte yarar var. Bilhassa İstanbul’daki barajlardaki ab da diyebileceğimiz su seviyeleri üstünden ne yazık ki bir idrak yaratıldı ve iki yılı aşkın süredir yaşanmış olan ve ülkemizin neredeyse hepsini etkisi altına alan meteorolojik kuraklık unutturuldu. Oysa yağan bu yağışlar pozitif olsa da halen kuraklık riskini ortadan kaldıracak yağışlar değildir. Bu unutulmamalıdır. 

Neden ilkbaharı yaşamadan yaza geçiyoruz ‘Bu yıl La Nina çok güçlü’

NASIL BİR YAZ BİZİ BEKLİYOR?
‘Bu yıl La Nina oldukça kuvvetli, tesirini bir türlü kaybetmiyor’

Geride bıraktığımız yıllara nazaran bu yıl ilkbaharı tam anlamıyla yaşamadığımız artık bir hakiki. Husus bu şekilde olunca da yaz amacıyla şüpheler fazlalaşıyor. Bu yaz Türkiye’yi sıcak ve kurak aylar mı yoksa serin ve yağışlı günler mi bekliyor?

Fırat Çukurçayır, İklim değişikliğinin bütün yerkürede oldukları benzer biçimde devletimizde de bir hayli yönden tesirini gösterdiğini ve bilhassa mevsim geçişlerinin oldukça daha kısa müddetlerde gerçekleştiğinin altını çizerek “Daha oldukça ve daha güçlü sıcak hava dalgalarına maruz kaldığımız bir hakiki. Mevsim aralıklarında tahminler her ne kadar memleketimiz amacıyla mevsim normallerinin üstünde sıcaklıklar öngörse de gerçek olma tutarlılığı azca olan tahminlerdir” diye açıkladı ve şu ayrıntıyı paylaştı:

“Meteoroloji Genel Müdürlüğü mevsim aralıklarında tahminlerinde Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında derhal her bölgemizde mevsim normalleri civarında yağışlar beklenirken bütün Türkiye’de mevsim normallerinin üstünde sıcaklıklar umut ediliyor.”

Neden ilkbaharı yaşamadan yaza geçiyoruz ‘Bu yıl La Nina çok güçlü’

Dr. Itimat Özdemir ise bu yıl ‘La Nina’ tesirinin oldukça kuvvetli olduğuna dikkat çekerek, şu detayları paylaştı:

– Bu yıl La Nina oldukça kuvvetli, tesirini bir türlü kaybetmiyor. Şimal bölgelerimizde hava sıcaklıkları normallerin aşşagıda izlerken ülkemizin güneyi mevsim normallerine yakın gözüküyor. Bu vaziyet bizlere Haziran ayının ilk iki haftasında ısı değerleri ortalamaların birazcık aşşagıda olması bekleniyor ve kurak geçecek. Temmuz ve Ağustos aylarının da geride bıraktığımız senenin yaz aylarına nazaran oldukça sıcak ve kurak geçeceğini söyleyebilirim.

– Bu yüzden kuraklık ve orman yangınları benzer biçimde facialar amacıyla acil önlem alınmalı her belde de riziko yönetimleri oluşturulmalı. Suyumuzu da dikkatli kullanmalıyız. Mesela şu an İstanbul’a ab da diyebileceğimiz su elde eden barajlarda doluluk oranı yüzde 87 civarında. Bu oran yaz amacıyla kafi benzer biçimde gözükse de güz yağışları eğer olmazsa ab da diyebileceğimiz su problemi yaşanabilir.

La Nina, rüzgârın şiddetinin değişmesinden ya da yön değiştirmesinden ötürü meydana gelen bir okyanus vakasıdır. Mesela Doğu Pasifik Okyanusu’nda meydana gelen La Nina vakasında deniz suyu 3 ile 5 aşama arası olması gerekirken daha soğuk olur. La Nina ortalama 5 ay kadar sürer ve şimal ABD’nın iklimi üstünde çok büyük tesirleri vardır. Kimi zaman Atlantik Kasırgasını bile etkisinde bırakır.

‘YAZIN TOZ FIRTINALARI YAŞAMAMIZ MÜMKÜN’

Bu yıl toz fırtınası da oldukça çok yaşadık. Marmara, Ege, İç Anadolu, Garp ve Orta Karadeniz’de tesirini gösterdi. Gelecek günlerde ya da yazları toz fırtınası yaşanır mı?

Fırat Çukurçayır, “Yazları belirli koşulların başlaması halinde daima toz fırtınaları yaşamamız mümkün” diye açıkladı ve toz fırtınası hakkında şu bilgileri paylaştı:

– Afrika’dan kalkan çöl tozları oldukça güçlü üst düzey rüzgarları ile belli bir rotayı takip ederek şimal yarı küreyi etkisinde bırakır. Bilhassa ziraat meydanları amacıyla oldukça faydalı mineraller taşımış olduğu amacıyla faydalı bulunduğunu sav edenler oldukları benzer biçimde görüş mesafesini azaltması ve ulaşımda aksamalara yol açması, üst solunum sistemini negatif etkilemesi sebebiyle zararı dokunan olduğunuz sav edenler de var.

– Yazları belirli koşulların başlaması halinde daima toz fırtınaları yaşamamız mümkün. Bu şartlar uzun zaman yağış azlığı yada noksanlığı sebebiyle oluşacak kurak bir yüzey ve kararsızlığa asılı güçlü dikey faaliyetlerden meydana gelen güçlü rüzgarlar. Bu koşulların başlaması halinde mevsimlere asılı olmadan daima mahalli ya da bölgesel toz fırtınalarını görmemiz mümkün.

Fotoğraflar: DHA

DİĞER HABERLER

YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Instagram

GÜNDEM HABERLERİ