Hakim ve jüri üyelerinden gizlenen gerçek! Korkunç bir cinayet ve 36 yıl sonra gelen adalet…

class=”medyanet-inline-adv”>

Yeni Zelanda‘nın Papakura şehri, 13 Ekim 1985 tarihinde korkulu bir vakaya sahne oldu. Taze Zelanda Posta Hizmetleri’nde şef uygulaman olarak vazife meydana getiren 52 yaşına sahip Arthur Easton ve iki evladı gece saat 20.00 sularında evlerine giren bir yabancının saldırısına uğradı.

Arthur ile 18 ve 16 yaşlarındaki evlatları Brendan ve Kim konuta giren bireyle epey bir boğuşmuş, Baba Easton bu sırada bıçaklanmıştı. Beş çocuğa sahip baba Easton vaka yerinde kan kaybından ömrünü yitirdi, Brendan ve Kim ise sağ kurtulmayı başardı.

Çocuklar verdikleri ifadede konuta giren bireyi bizzat boylarında (180-182 santimetre civarı) bir siyahi olarak tanım etti. Civardan geçen üç şoför de Maori kökenli olabileceğini düşündükleri siyahi bir bireyin Easton’ların hanesinden tedirgince bir şekilde koşarak kaçtığını söylemiş oldu.

class=”medyanet-inline-adv”>

Brendan ve Kim boğuşmanın sonlarına doğru saldırganın elindeki silahın bir süngü bulunduğunu görmüş ve bunu da polise bildirmişti. Nitekim hanenin civarında meydana getirilen aramalar karar da bir tane süngü, bir de saldırganın kafasından çıktığına inanılan bir yün bere bulunmuştu.

Tanıkların cümleleri ve yargısal bilimler uzmanlarının çıkarımları bir araya getirilerek bir saldırgan portresi çizildi. Polisin aramış olduğu şahıs kuvvetli güçlü, uzun boylu, sağ elini kullanan bir Maori’ydi. Sadece sonucunda göz altına alınan şahıs utangaç, astımlı, solak bir Avrupa uyruklu Taze Zelandalı olan Alan Hall oldu.

23 yaşına sahip Hall, ailesinin Papakura’daki konutunun bahçesine yapı edilmiş bir kulübede kalıyordu. Polis tarafınca mevcut olan İsveç ordusuna ilişik süngü ve yün bere, Hall’a aitti. Hem de Hall bu gerçeği kapısını rutin mahalle taraması sırasında kapısını çalan polislere bizzat ağzıyla söylemişti.

Sadece bu eşyaların, bulundukları mekana iyi mi gittiğini bir türlü anlatamıyordu. Bir “Kayboldu” diyordu, bir “Çalındı”… Arada bir de “Ben attım onları” diyordu. Üstelik saldırının yaşandığı gece tek başına yürüyüşe çıkmıştı ve kendinin vaka esnasında nerede olduğuna ilişkin tanıklık edebilecek kimse de yoktu.

Hakim ve jüri üyelerinden gizlenen gerçek Korkunç bir cinayet ve 36 yıl sonra gelen adalet...

Meydan’ın 1986’dan bir fotoğrafıclass=”medyanet-inline-adv”>

ŞÜPHELENMEK İÇİN YETERİNCE NEDEN VARDI AMA…

Sözün kısası polisin Hall’dan şüphelenmesi amacıyla asla niçin yok değildi. Sadece mahkemeden “suçlu” hükmünün çıkabilmesi amacıyla makul şüphenin ötesine geçilebilmesi gerekiyordu ve bu açıda bakıldığında polisin de işi basit görünmüyordu.

Vaka mekanı araştırma takımlarım Hall’un orada olduğuna im eden en küçük bir delil bulamamıştı. Ne bir damla kan vardı ne yün bereden düşmüş bir tüy ne de bir parmak izi… Dahası boğuşma esnasında Easton’ın oğullarından biri konuta giren bireyin kafasına vura vura bir squash raketi kırmıştı. Bunun bireyin kafasında bir iz bırakmaması imkânsızdı. Fakat Hall’un çalışma yerinde beraber çalmış olduğu asla kimse vaka gününün ertesi sabahında bu şekilde izler gördüğünü hatırlamıyordu.

class=”medyanet-inline-adv”>

Brendan ve Kim de boğuştukları bireyin Hall olmadığından emindi. Yukarıda da diye anılan benzer biçimde, onlar saldırganın uzun boylu ve siyahi bulunduğunu söylüyordu. Sadece ne Easton’ın oğullarının ne de vaka yerinden geçen sürücülerin verdikleri eşkal dikkate alındı. Hem de savunan taraf, yargıç ve jürinin bu ifadelerden havadisi bile olmadı.

“KATİLİ GÖRDÜM” DİYENİN İFADESİNİ DİKKATE ALAN OLMADI

En mühim tanıklarından biri Ronald Turner’dı. Turner şüpheliyi polis köpeklerinin arama yaptıkları noktanın civarlarında görmüştü. Arkasından radyoda Arthur Easton cinayetiyle alakalı havadisi duyunca derhal polisi aramış ve “bir Maori bayı” gördüğünü söylemişti. Hem de ertesi gün verdiği yazılı ifadesinde de insanın etrafına bakınmakta bulunduğunu ve koşarak iki hanenin içinde kaybolduğunu anlatmış, “Benim olduğum tarafa döndüğünde koyu derili bulunduğunu katiyen gördüm, beyaz değildi” demişti.

class=”medyanet-inline-adv”>

Polis dört ay sonrasında Turner’ın kapısını tekrardan çaldı. O noktada Hall araştırmanın bir numaralı şüphelisi şekline gelmişti ve polisin bunu destekleyecek delillere gereksinimi vardı. O yüzden Turner’a güvenli olup olmadığını sordular. Turner ifadesinde, “Maori olduğuna yüzde 100 inanırım. Pakeha (Avrupa kökenli beyaz Taze Zelandalı) bulunduğunu düşünmüyorum, esmer bir Pakeha bile olması imkansız” kelimelerini kullanmıştı.

Sadece bu tabir de yargıca, jüriye ve Hall’un avukatlarına ulaşmadı. Savcılığın dosyalarında Turner’ın ifadesinin deri rengi ve etnik kökene bağlı bütün bölgeleri atılmıştı. Turner duruşmalar esnasında da kürsüye çıkarılmadığından ifadesinin çarpıtıldığından özü içinde kimsenin havadisi olmadı. Dolayısıyla sorgulama sürecinin karar kimseyi şaşırtmadı. 1986 yılı başlarında sonlanan sorgulama geçen süreyi karar duruşma salonu, Hall’u suçlu buldu, delikanlı 19 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

class=”medyanet-inline-adv”>

Hall, 8 yıl 9 ay hapis yattıktan sonrasında Haziran 1995’te ortasında koşullu tahliye edildi. Sadece 2012 senesinde koşullu tahliye koşullarını ihmal etmiş olduğu nedeni öne sürülerek, cezasının kalanını da kayda almak suretiyle tekrardan cezaevine gönderildi. Hall geride bıraktığımız Mart ayında özgür kaldı.

90’ların başlangıcında gazeteci Pat Booth, Hall üzerinde verilen hükme bağlı sual imlerini gelişmeye getirdi. 2009 senesinde ise Bryan Bruce (fotoğrafta sağda) Hall’u “The Investigator” isminde tv programında mevzu etti. Bruce, Hall amacıyla “Bu program dahil olmasında araştırıp suçsuz olduğuna inandığım ilk şahıs” ifadesini kullanıyordu.

Hakim ve jüri üyelerinden gizlenen gerçek! Korkunç bir cinayet ve 36 yıl sonra gelen adalet...

90’ların başlangıcında gazeteci Pat Booth, Hall üzerinde verilen hükme bağlı sual imlerini gelişmeye getirdi. 2009 senesinde ise Bryan Bruce (fotoğrafta sağda) Hall’u “The Investigator” isminde tv programında mevzu etti. Bruce, Hall amacıyla “Bu program dahil olmasında araştırıp suçsuz olduğuna inandığım ilk şahıs” ifadesini kullanıyordu.

* * * * *

Meydan Hall’un Albert Easton’ı öldüren şahıs duyuru edilmiş olduğu an, yalnız özü amacıyla değil bütün Hall sülalesi amacıyla travmatik bir vakaydı.

Sonuç açıklanmış olduğu sırada duruşma salonu salonunda olan Hall sülalesi üyeleri, bir sözcük bile etmeden otomobillerine binip evlerine dönerken elektrik şoku verilmiş gibiydi. Meydan’ın ufak kardeşi Geoff Hall, geride bıraktığımız günlerde Guardian’a yapmış olduğu izahta o anları, “Kanınız çekiliyor, gözleriniz kararıyor, etrafınızdaki hepsi bulanıklaşıyor” sözleriyle tanım etti.

Polisin çizdiği “katil Meydan Hall” portresiyle Geoff’in tanımış olduğu Meydan birbirine asla benzemiyordu. Ailesinin gözündeki Meydan Hall, tüm parasını evlerinin arka bahçesine plastik bir havuz almak amacıyla biriktiren ya da annesinin yaşamını kolaylaştırmak amacıyla ona mikrodalga fırın armağan eden sevecen bir adamdı. Geoff, “Onların görmüş olduğu fakat benim göremediğim ne var” diye düşünüyordu.

Aslına bakarsan Hall ailesini Meydan üzerinde verilen hükme karşı savaşmaya iten de ömür sürdükleri “Bu işte bir yanlışlık var” duygusu oldu. Tam 36 yıl devam eden bu cenk, geride bıraktığımız hafta Taze Zelanda Yüksek Mahkemesi’nin Hall’a verilen mahkûmiyet hükmünü bozmasıyla sonuçlandı.

“Yargısal süreçlerde oldukca büyük hatalar yapıldığını” dikkat çeken Baş Yargıç Helen Winkelmann, duruşma salonunda yapmış olduğu konuşmada, savcılığın kabul edilmiş standartlardan sapmasının “ya fazla beceriksizliğin ya da bir yargı çıkmasını garantilemek amacıyla istekli ve hatalı bir strateji uygulanmasının karar olabileceğini” söylemiş oldu.

Hakim ve jüri üyelerinden gizlenen gerçek Korkunç bir cinayet ve 36 yıl sonra gelen adalet...

Shirley, Meydan ve Geoff Hall

ÜZÜNTÜYLE KARIŞIK BİR MUTLULUK HİSSİ

Sicilindeki izi temizleme mücadelesi, Hall’un kendine ve ailesine hem duygusal hem ruhsal hem de ekonomik manada büyük yükler getirdi. Yaşamının geri kalanını evladının masumiyetini kanıtlamaya çalışmakla geçiren Ana Shirley Hall, dedektiflik harcamalarını karşılayabilmek amacıyla Papakura’daki evini dahi (ökeli) satmak mecburiyetinde bırakıldı. Shirley Hall, 2012 senesinde yaşamını yitirdi.

Geride bıraktığımız hafta Yüksek Duruşma salonu’nin Hall hakkında hükmü iptal edip hükme bağlı temyiz ve tekrardan sorgulama yolunu kapattığı dakikalarda Geoff ve kardeşleri 1986 senesinde yaşadıklarının tam tersi sezgiler içindeydi. Geoff, “Çoğumuz ayağa kalktık ve alkışladık” diye açıkladı ve ekledi: “Sükunetimizi korumaya çalışsak da içimizde havai fişekler patlıyordu. Tarihe geçecek bir andı ve tüm ailemizin orada olması mühimdi.”

Geoff, Meydan’ın ne hissettiğini dışa vurmayan bir kişi bulunduğunu belirtti. Bunun ağabeyinde 2019 senesinde tanı edilen otizmden kaynaklandığını düşünen Geoff, “Duygularını ne oldukça yüksek ne de oldukca düşük yaşıyor. Öteki insanoğlu benzer biçimde ağlayıp kahkaha atmıyor. Sonuç onun amacıyla mühimdi fakat ortalıkta koşuşturup ‘Özgürüm! Özgürüm!’ diye de bağıracak değildi. Direkt rutinine döndü” kelimelerini kullandı.

Sadece ailenin mutluluğuna ve rahatlamasına karışmış bir üzüntü de yok değildi. Bu geçmesi mümkün olmayan üzüntü, hakkaniyet sisteminin Hall ve ailesini seneler süresince maruz bıraktığı sarsıntıdan kaynaklanıyordu.

Geoff, “Şayet bu yargı Meydan’ın yargı giymesinden sonraki 10 yıl arasında çıkmış olsaydı katiyen oldukca sevinirdik. Fakat bir hayli engelden sonrasında düşünme biçiminiz değişiyor, mevzusu kabullenmeyi öğreniyorsunuz ve Meydan’ın başına gelenlerin yarattığı dehşete karşı duyarsızlaşıyorsunuz” kelimelerini kullandı. Gene de Meydan amacıyla savaşmanın hayatlarına bir mana kattığını dikkat çeken Geoff, “Gündüz uyandığınızda bizzat kendinize ‘Meydana getirecek mühim işlerimiz var’ diyorsunuz” diye açıkladı.

YENİ ZELANDA MASUMİYET PROJESİ AİLEYE YARDIMCI OLDU

Mahkemenin sonucunda sorgulama süreçlerinde meydana getirilen büyük hatalar tek tek sıralandı. Dört görgü tanığının cümleleri dosyalara dahi (ökeli) girmezken yargıcın jüriye “Bu bilhassa mühim” söylediği Turner’ın ifadesindeki en mühim ayrıntıların, yukarıda da diye anılan benzer biçimde, savcılık dosyalarından çıkarıldığı kararda vurgulandı.

Dahası polislerin 2019 senesinde otizm tanısı meydan Hall’u sorgularken benimsediği tutumun da baskıcı ve adaletli olmaktan uzak oldukları açıklandı. Hall’un fazlasıyla uzun zamanlar süresince tabiri alınırken odada bir avukat bulunmadığı ayrıntıyı da duruşma salonu sonucunda mekan aldı. Bu gerçekler Hall ailesinin Yasal Enformasyon Yasası dahil olmasında yapmış olduğu sayısız başvurunun kararında meydana çıktı.

Gerçeklerin gün yüzüne çıkmasında Taze Zelanda Suçsuzluk Projesi de mühim bir rol oynadı. ABD’deki aynı da diyebileceğimiz eş isminde emek harcamadan esin meydan Suçsuzluk Projesi dahil olmasında Victoria ve Otago Üniversitelerinden akademisyenler ve öğrenciler, bilhassa polislerin delilleri manipüle etmesi karar meydana çıkan adalet tanımayan hüküm hükümleri üstüne gidiyor.

Projenin direktörü Dr. Matthew Gerrie, 2011’de NZ Herald gazetesine yapmış olduğu izahta, Hall amacıyla, “Bir kenarda elini kolunu bağlayıp oturmuyor fakat oldukca rahat bir kişi bulunduğunu size söyleyebilirim” diyor ve ekliyordu: “Annesinin ve kardeşlerinin gayreti olmasa tekbir şey olmazdı. Sonuç sebebiyle oldukca mutsuz fakat şahsını savunacak bilişsel kapasiteye haiz değil.”

Hall davasını 2008’de gündemine meydan ve üç yıl süresince bütün kanıtları yine yine gözden geçiren Suçsuzluk Projesi, ondan sonra Hall’un affedilmesi amacıyla çeşitli mahalli yöneticiler nezdinde girişimlerde bulunmuş oldu. Dr. Gerrie, o günlerde “Kişisel düşüncem bunun Taze Zelanda hakkaniyet sisteminin en şoke edici davalarından biri oldukları yönünde. Davada bir hayli problem vardı ve biz bunlar üzerinde sadece kısa sürede doğrusu yargı verilmesinden oldukca uzun seneler sonrasında haberdar olduk. Bu dava hak etmiş olduğu dikkati çekmedi” diyordu.

Hakim ve jüri üyelerinden gizlenen gerçek Korkunç bir cinayet ve 36 yıl sonra gelen adalet...

Hall kardeşler çocukluklarında birlikte

“ARTHUR EASTON’A İKİ KEZ YANLIŞ YAPILDI”

Projenin odaklandığı nokta görgü tanıklarının ifadelerinde yer edinen Maori detayıydı. Hall ailesinin tuttuğu dedektiflerin Turner’a ulaşıp hakiki ifadesinin duruşma salonu dosyalarına girmediğini meydana çıkarması da mühim bir gelişmeydi.

Turner dava başlamadan ilkin kapısına gelen polislerin elindeki tabir tutanaklarını okumadan imzaladığını dikkat çektiği yeminli ifadesinde, “Tanı ettiğim bireyin Maori ırkına ilişik oldukları yönündeki sözlerimin formel ifademden çıkarıldığını görüyorum” diyor ve şöyleki devam ediyordu:

“Benim bu şekilde bir niyetim yoktu ve bu sözlerin ifadenin haricinde tutulduğunu bilmiyordum. Oldukça şaşkınım zira polis bu mevzuda bana uzun uzun sualler sordu. Hâlâ o gece gördüğüm bireyin Maori olduğuna inanıyorum, mahkemeye çıkarıldığım takdirde de bunu söylerim. İfademin bir Avrupalının yargı giymesine niçin bulunduğunu öğrendim. O gece koşarak kaçan bireyin Avrupalı olmadığından inanırım.”

Hall ise 2011’de NZ Herald’a yapmış olduğu izahta korkak bir tavırla, “Arthur Easton’a iki kez hatalı yapılmış oldu. Onun öldürülmesini suçsuz bir erkeğe yargı giydirmek amacıyla kullandılar” derken istediği şeyin siyasal makamlardan gelecek bir bağışlama olmadığını şu sözlerle anlatıyordu: “Tek istediğim tekrardan mahkemeye çıkmak ve tüm hikâyenin anlatıldığı bir davada yargılanmak.”

BİR SAVAŞ BİTTİ, YENİ BİR SAVAŞ BAŞLIYOR

Tüm hikâyenin meydana çıkması amacıyla 11 yıl daha geçmesi gerekti sadece hemen hemen hakkaniyet yerini tam olarak bulmuş değil. Peki hemen ne olması bekleniyor?

Hall sülalesi bu suale “Hemen hemen tekbir şey bitmedi” diye cevap veriyor. Geoff Hall, Guardian’a yapmış olduğu izahta “Hemen de ‘Niçin bu tarz bir olay yaşandı ve aslolan katil kimdi?’ sorularına odaklanacağız” diye açıkladı.

Nitekim Taze Zelanda Hakkaniyet Bakanı Una Jagose de “yargısal hataları oldukca ciddiye aldığını” belirterek vaka üzerinde Nicolette Levy yönetiminde bir araştırma başlattığını duyurdu. Jagose, “Bay Hall’un, Bay Easton’ın ve iki ailenin hakkaniyet sistemi tarafınca niçin ve iyi mi düş kırıklığına uğratıldığını bulmakta kararlıyım” diye açıkladı.

Bu araştırma Taze Zelanda tarihinde bir ilk olması bekleniyor zira daha ilkin savcılığın bizzat yanılgı ve yanlışlarına odaklandığı bir emsal mevcut olmuyor.

Meydan Hall ise kendinden çalınan 36 senenin tazminatını dilemeye hazırlanıyor. Hall’un avukatı Nicholas Chisnall, hükmün açıklanmasından sonrasında yapmış olduğu izahta, tazminat talebinin meblağına ilişkin net bir şey söylemedi sadece mazide ödenen benzeyen tazminatların oldukca üstünde olacağını belirtti.

Taze Zelanda hukuk tarihinde bugüne dek malum en yüksek tazminat ödemesi 2015 senesinde Teina Pora’ya yapılmış oldu. Kurbanını saldırı ettikten sonrasında öldürmüş olduğu suçlamasıyla yargı giyen Pora, 21 yılını hapiste geçirdi. Pora masumiyeti meydana çıktıktan sonrasında 3,5 milyon Taze Zelanda doları (ortalama 38 milyon Türk lirası) tazminata layık gözlemlendi. Pora’ya tazminat ödendiğinde her yıl amacıyla 100 bin dolar sınırı vardı. Bu meblağ 150 bin dolara yükseltildi. Hall’un bütün hikayesinin 36 yıla yayılmış olması da oranı artırıyor.

AİLELER HESAP SORULMASINI İSTİYOR

Geoff Hall, savcılığın hızlı bir şekilde araştırma başlatma hükmünü memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, “Ümit ederim polisler ve savcıların ant aşşagıda cümleleri alınır. Şundan dolayı benim gördüğüm kadarıyla her açıdan hatalı oldukları açılmıs birşeyler yapılmış oldu” diye açıkladı.

Ağabeyinin bir özür beklentisi arasında olmadığını da tabir eden Geoff, “Onun amacıyla aslolan mana tabir edecek şey katliam soruşturmasının tekrardan başlatılması ve bunu meydana getiren sorumluların soruşturulması” kelimelerini kullandı.

Peki ya Arthur Easton’ın sülalesi?

Geoff, Easton’ın ailesinin de acı çektiğini zira adaletin yerine geldiğini görmediğini belirterek, “Onlar da bunun kurbanı ve ne yazık ki biz savaşımızı verirken onlar da acı kayda almak mecburiyetinde bırakıldı. Şundan dolayı hakkaniyet sistemine inandılar, polise inandılar ve nihayet bu inançlarının hatalı bulunduğunu anladılar” diye açıkladı.

Easton’lar da yaptıkları izahta Meydan Hall’un cezasının iptalini “yalnız Meydan’a değil bütün ailesine verilen büyük ziyanı düzeltmek amacıyla atılmış bir ilk adım” olarak nitelendirerek, “Kalbimiz Meydan’la, merhum anasıyla ve ailesiyle” diye açıkladı.

Sorgulama süreçlerindeki yanlışlıkların şahıslarını şoke ettiğini de dikkat çeken Easton’lar, “Hukuk sistemine güvendik ve bu sistem iki aileyi de düş kırıklığına uğrattı. Tam bir araştırma gerçekleştirilmesi bağlamında ikimiz de Hall ailesini destekliyoruz” vurgusu yapmış oldu.

Guardian’da piyasaya çıkan “A brother’s 36-year fight against one of New Zealand’s worst miscarriages of justice” ve“Meydan Hall case: New Zealand begins unprecedented inquiry into ‘significant miscarriage of justice’”, Stuff’ta piyasaya çıkan “Arthur Easton’s family react to quashing of Meydan Hall murder conviction” ve NZ Herald’da piyasaya çıkan “Arthur Easton case: The missing evidence” başlıklı havadislerden derlenmiştir.

DİĞER HABERLER

YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Instagram

GÜNDEM HABERLERİ